ABD’de cari açık yılın ilk çeyreğinde beklentilerin üzerinde geldi

AMERİKA

Dolar, Cuma günü belli başlı para birimlerine karşı değer kaybetti. Haftanın son işlem gününde açıklanan ABD'nin cari açığı yılın ilk üç aylık döneminde, beklenenin üzerinde artarak yeni bir rekor kırdı. ABD Ticaret Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre cari açık yılın ilk çeyreğinde 195.1 milyar dolar olarak gerçekleşti. Piyasadaki beklentiler ise 190 milyar dolar seviyesindeydi.

ABD'nin yılın ilk çeyreğindeki cari açığı, Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya (GSYİH) olan oranı açısından da rekor kırdı. Söz konusu dönemde cari açığın GSYİH'ye oranı yüzde 6.4'e ulaştı. Ticaret Bakanlığı, aynı şekilde, 2004 yılının son çeyreği için daha önce 188.4 milyar dolar olarak açıkladığı cari açık rakamını da 187.9 milyar dolar olarak yukarı çekti. Açıklanan bu verilere bir de haftanın son günü olması nedeniyle yaşaman kar realizasyonları ve pozisyon kapatmalar eklenince Doların düşüşü daha da hızlandı.

Öte yandan El Cezire televizyonu, El Kaide’nin 2 numaralı ismi Eymen El Zevahiri’nin konuşmasını içeren yeni bir video kaset yayınladı. Kasette, düz bir zeminde yanında otomatik bir silah bulunduğu görülen El Zevahiri, ABD Yönetimi’nin Arap ülkelerindeki reform isteğine atıfta bulunarak, Arap dünyasına değişim getirmenin tek yolunun silahlı cihad olduğunu söyledi. 

AVRUPA

Perşembe gecesi kapanışını 1,2139 seviyesinden yapan Eylül vadeli Euro, Cuma günü Dolara karşı değer kazandı ve 1,2319 seviyesinden günü tamamladı. Cuma günkü değer artışı Euro’nun Dolar karşısında son 4 aydır bir gündeki en büyük yükselişi.  Ancak hafta sonunda AB cephesinden gelen kötü haberlerden sonra Euro haftaya yeni haftaya değer kaybıyla başladı.

AB, bütçe konusunda uzlaşmaya varamadı

AB Dönem Başkanı Lüksemburg, Brüksel’de, AB zirvesi kapsamında bir araya gelen devlet ve hükümet başkanlarının bütçe konusunda uzlaşmaya varamadıklarını duyurdu. Lüksemburg Başbakanı ve Avrupa Birliği dönem Başkanı Jean- Claude Juncker, liderleri zirvedeki tutumları nedeniyle sert şekilde eleştirerek, AB’nin derin bir kriz içinde olduğunu söyledi. Anlaşmazlığın merkezinde yer alan İngiltere’ye her yıl aktarılan katkı iadeleri konusunda liderler bir çözüme varamadı.

İngiltere yılda ortalama 4.5 milyar euroyu bulan ödemelerin tarım teşviklerinde reforma gidilmeksizin kesilmesi yolunda herhangi bir girişimi kabul etmeyeceğini bildirmişti. İngiltere konuyu görüşmek için tarım teşviklerinin dağıtım sisteminde de kapsamlı değişiklik isterken, bu sistemden en büyük payı alan Fransa bu konuda müzakere etmeyi reddediyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Chirac, İngiltere’nin AB bütçesi konusundaki tavrı nedeniyle üzüntülü olduğunu belirtti. Chirac, İngiltere Başbakanı Blair’ın AB bütçesinde İngiltere’nin katkı payını muhafaza etmeyi reddetmesinin, diğer ülkeleri bütçe konusunda kendi olanaklarıyla başbaşa bıraktığını vurgulayarak, bunun da Avrupa’ya hasar verdiğin ifade etti. Chirac da AB’nin ağır bir krizde olduğunu söyledi.

Almanya Başbakanı Gerhard Schröder da, Avrupa’nın karşılaştığı en kötü politik krizlerden biriyle yüz yüze olduklarını söyleyerek, bu sonuçtan İngiltere ve Hollanda’yı sorumlu tuttu. İngiltere Başbakanı Blair ise, AB’nin çok önemli bir dönüm noktasında olduğunu belirterek, üye ülkelerin yurttaşlarının beklentilerine yanıt vermesi için yönünü değiştirmesi gerektiğini söyledi. Blair, tarıma verilen mali destek büyük yekun tuttuğu müddetçe bütçeye katkılarından kesintinin gerekli olduğunu kaydetti.

İtalya’da anti-euro kampanyası hız kazandı

Öte yandan Pazar günü İtalya’da Kuzey Ligi Partisinin 40 bin kadar destekçisi bir araya geldi ve parti, Haziran ayı başında başlattığı anti-euro kampanyasına ivme kazandırmış oldu. Kuzey Ligi partisi Berlusconi’nin koalisyon hükümetinde bulunuyor. Partinin önde gelen isimlerinden ve aynı zamanda hükümetin Sosyal Yardım Bakanı Roberto Maroni Euro’yu İtalyan tüketiciler ve iş adamları için bir felaket olarak nitelendirdi ve Euro’nun tüm İtalyanları fakirleştirdiğini söyledi. Kuzey Ligi partisi Pazar günü üyeleri arasında bir oylama yaptı ve anti-euro kampanyasında bundan sonra izlenmesi gereken yolu sordu. Parti üyelerine üç seçenek sunuldu:

1. Ulusal para birimi olarak Liret’e dönülmesi

2. Dolara sabitlenmiş yeni bir para birimi

3. Euro’nun dış ticaret ve turizmde, Liret’in ise iç piyasada kullanılması.

İtalyan medyasında 2006 Baharında yapılacak seçimler öncesi Kuzey Ligi partisinin bu faaliyetleri populizm olarak nitelendirildi. Ancak Başbakan Berlusconi’nin, hükümet ortağı olan bir partinin bu çalışmalarını eleştirmemesi de dikkat çekici bir nokta. 
 
ASYA-JAPONYA

Yen, Cuma uluslararası piyasalarda belli başlı para birimlerine karşı karışık bir seyir izledi. Önceki gün 108,91 seviyesinden günü tamamlayan Dolar/Yen paritesi Cuma günü spot piyasada düşerek 108,57 düzeyinden kapandı. Önceki kapanışı 131,87 olan Euro/Yen paritesi ise değer kazanarak, 133,40 seviyesinden günü tamamladı.

Kuzey Kore lideri Kim Jong İl, nükleer programlarıyla ilgili yürütülen 6’lı görüşmelere gelecek ay dönmeyi istediklerini söyledi.Kim Jong İl, “Eğer ABD, kesin olarak Kuzey Kore’yi partner olarak tanır ve bize saygı göstermeye başlarsa Kuzey Kore 6’lı görüşmelere dönebilir, hatta Temmuz’da görüşmelere başlayabilir” dedi. Kuzey Kore lideri, bu konuda ABD’yle müzakerelerde bulunmaları gerektiğini ifade etti. Kuzey Kore, yaklaşık bir yıldır ABD’nin düşmanca tavırlarını gerekçe göstererek 6’lı görüşmelere katılmıyor. Kuzey Kore çekilmeden önce nükleer programıyla ilgili olarak Çin, Japonya, Rusya, Güney Kore ve ABD arasında 6’lı görüşmeler yürütülüyordu. 

ALTIN-GÜMÜŞ-PETROL-BAKIR

Perşembe gününü 437,9 seviyesinden tamamlayan Ağustos vadeli Altın, Cuma günü değer kazanarak 440,0 seviyesinden günü tamamladı. Altın gün içerisinde 441,3’a kadar yükseldi. ABD’nin yüksek cari açığı ve bütçe açığı, Euro bölgesindeki siyasi problemler, Yen’in faizinin %0 olması gibi etkenler Altın’ı paraların yanına çekici kılmakta. Altın fiyatları Yen cinsinden son 14 senenin, Euro cinsinden ise Euronun doğuşundan bu yana en yüksek seviyelerine gelmiş durumda. Perşembe kapanışı 737,0 olan Temmuz vadeli Gümüş fiyatları ise değer kaybetti ve 733,5 seviyesinden kapandı.

Önceki gün 56,58 seviyesinden kapanış yapan Temmuz vadeli Amerikan ham petrol fiyatları Cuma günü değer kazanarak 58,47 seviyesinden günü tamamladı. Petrol fiyatları Pazartesi sabahı Asya seansında da değer artışını sürdürdü ve tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 59,18’a kadar yükseldi. Bakır fiyatlaeı da Cuma gününü artışla tamamladı. Bakır fiyatları için 3460 seviyeleri direnç noktalarını oluştururken,  3350 seviyeleri de destek noktaları olarak görülüyor.