A tipi fonlar 2001`de yüzde 50 azaldı

Portföylerini ağırlıklı olarak devlet iç borçlanma senetleri ile ters repodan oluşturan B tipi menkul kıymet yatırım fonları 2001 yılından güçlenerek çıkarken, hisse senedi ağırlıklı olan A tipi fonların portföyü ise dolar cinsinden yarı yarıya küçüldü.

Sermaye Piyasası Kurulu'ndan edinilen verilere göre 2000 sonu itibariyle toplam 2 milyar 853 milyon dolar olan menkul kıymet yatırım fonlarının portföy değeri, 2001'de 414 milyon dolar artarak yıl sonu itibariyle 3 milyar 267 milyon dolara yükseldi. Ancak bu artış B tipi fonlardan kaynaklandı. B tipi yatırım fonlarının sayısı geçen yıl 120'den 115'e düşmesine karşın, bu fonların toplam portföy değeri yüzde 37 oranında 777 milyon dolar artarak 2 milyar 876 milyon dolara ulaştı. Buna karşılık A tipi fonların portföy değeri yüzde 48.1 oranında 363 milyon dolar azalarak 391 milyon dolara indi. Bu gerileme A tipi fonların sayısının 150'den 162'ye çıkmasına rağmen gerçekleşti. Yatırım fonların Türk Lirası olarak toplam değeri ise 2001 yılında 2 katrilyon 830 trilyon büyüyerek 4 katrilyon 756 trilyona çıktı. B tipi fonların TL olarak potföy değeri 2 katrilyon 770 trilyonluk artışla 4 katrilyon 187 trilyona, A tipi fonların ise 60 trilyonluk bir artışla 569 trilyon liraya yükseldi.

Şubattaki finansal krizle birlikte Borsa'da başlayan kan kaybı sürecinde A tipi fonların portföyünde küçülme başladı. Portföylerinde yasa gereği belli oranda hisse senedi bulundurmak zorunda olan A tipi fonların toplam portföy değeri Şubat ayında 777 milyon dolar düzeyinde bulunuyordu. Bu değer yüksek oranlı devalüasyonla birlikte mart ayında 507 milyon dolara düştü. İzleyen dönemde kan kaybetmeye devam eden A tipi fonların portföy değeri, eylül ayında 256 milyon dolara kadar geriledi. Yılın son çeyreğinde ise kurdaki gerilemenin de etkisiyle A tipi fonlar toparlanmaya başladı ve portföy değerleri toplamı ekimde 272 milyon, kasımda 316 milyon, aralıkta da 391 milyon dolara yükseldi. Portföylerini devlet iç borçlanma senetleri ile ters repodan oluşturan B tipi fonlar da şubat krizinden etkilendi. İç borçlanma faizlerinin aşırı yükselmesi sonucu ellerindeki devlet kağıtlarının değeri düşen B tipi fonların portföyündeki küçülme, kur artışıyla birlikte daha da belirginleşti. Bu fonların şubatta 2 milyar 383 milyon dolar olan portföy değeri martta 2 milyar 27 milyon dolara indi. Portföy değeri nisanda 2 milyar doların da altına inen B tipi fonlar, izleyen dönemde toparlandı. Özellikle son iki ayda hızlı büyüme kaydeden B tipi fonların portföyü ekimdeki 2 milyar 365 milyon dolarlık düzeyinden, kasımda 2 milyar 730 milyon, aralıkta da 2 milyar 876 milyon dolara yükseldi.

SPK verilerine göre hisse senetleri halka arzedilenmenkul kıymet yatırım ortaklıklığının 2000 yılında 21 olan sayıs 2001 sonu itibariyle 22'ye ulaştı. Bu ortaklıkların toplam portföy değeri de 78.5 trilyon liradan 129.6 trilyona ulaştı. Hisse senetleri halka arzedilen 8 gayrimenkul yatırım ortaklığının 2000 sonunda 527.1 trilyon lira olan toplam portföy değeri de 2001'de 871.9 trilyona çıktı. Türkiye'de hisseleri halka arz edilmiş tek risk sermayesi yatırım ortaklığının portföy değeri de 3.3 katrilyon liradan 3.9 trilyon liraya yükseldi.